ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ
2008 NÜFUS SAYIMI SONUÇLARI
EDİRNE
5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu gereğince; ülke genelindeki tüm adresler Ulusal Adres Veri Tabanı'na kaydedilmiş, ülke sınırları içinde yaşayan T.C. vatandaşlarının yaşadıkları yerleşim yeri ayrıntısındaki adresleri T.C. kimlik numarası ile ilişkilendirilerek Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2007 yılında kurulmuş ve bu sistem İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne (NVİGM) devredilmiştir. Bu sistem, 2008 yılı başından itibaren ülkemizdeki adres değişiklikleri belediye ve il özel idareleri tarafından, ikamet adres değişikleri ise kişilerin beyanlarına dayalı olarak NVİGM tarafından güncellenmektedir.
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre ilk nüfus sayım sonuçları 21 Ocak 2008 tarihinde TÜİK tarafından kamuoyuna açıklanmıştır. Bu haber bülteni ile 31 Aralık 2008 tarihi itibarıyla 2008 Nüfus Sayım sonuçları kamuoyuna duyurulmaktadır.
Yerleşim yerlerine (il, ilçe, belde, köy) göre nüfuslar belirlenirken; NVİGM tarafından, 5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun , 5393 sayılı Belediye Yasası'nın 8. ve 11. maddeleri ve ilgili diğer mevzuat uyarınca Ulusal Adres Veri Tabanında yerleşim yerlerine yönelik olarak yapılan idari bağlılık, tüzel kişilik ve isim değişiklikleri dikkate alınmıştır.
31 Aralık 2008 tarihi itibarıyla Türkiye nüfusu 71.517.100 kişi, Edirne'nin nüfusu ise 394.644 kişidir.
Edirne Nüfusunun 202.714 ‘ünü erkek (% 51,4), 191.930 (%48,6) ünü ise kadınlar oluşturmaktadır. Türkiye Nüfusunun % 50,2 si erkek, % 49,8 ise kadınlar oluşturmaktadır.
2008 yılında Edirne'nin yıllık nüfus artış hızı binde - 4,59 olarak gerçekleşmiştir .
Edirne genelinde nüfus bir önceki yıla göre nüfus binde - 4,59 azalırken, İl ve İlçe merkezi nüfusları (şehir nüfusu) binde 9 artmıştır. 2008 yılında 81 ilden; 55 ilin nüfusu artarken, 26 ilin nüfusu azalmıştır. Edirne ili nüfusu azalan 26 ilden biridir. Nüfus artış hızı en düşük olan ilk üç il; Bilecik (binde -53,5), Kütahya (binde -31,4) ve Isparta (binde -29,9) dır. 81 il içinde nüfus artış hızı en yüksek olan ilk üç il ise sırasıyla; Yalova (‰ binde 82,6), Tekirdağ (binde 56,6) ve Hakkari (binde 48' ) dir.
Edirne nüfusunun % 66,4'i il ve ilçe merkezlerinde (şehirde) , % 33,6 sı belde ve köylerde İkamet etmektedir.
Edirne genelinde İl ve ilçe merkezlerinde (şehirde) ikamet eden nüfus 262.039, belde ve köylerde ikamet eden nüfus ise 132.605 kişidir. Türkiye nüfusunun ise % 75'i il ve ilçe merkezlerinde yaşamaktadır.
İl ve ilçe merkezlerinde yaşayan nüfus oranının en yüksek olduğu il % 99 ile İstanbul, en düşük olduğu il ise % 32,2 ile Bartın'dır.
Türkiye nüfusun % 17,8'i İstanbul'da, Binde 6 sı ise Edirne' de ikamet etmektedir.
Toplam nüfusun sırasıyla; % 17,8'i İstanbul'da % 6,4'ü Ankara'da, % 5,3'ü İzmir'de, % 3,5'i Bursa'da, ikamet etmektedir.
İllerin nüfus büyüklüğüne göre; Edirne ili 81 ilden 48. sırada yer almaktadır. En az nüfusa sahip olan Bayburt ilinde ikamet eden kişi sayısı 75.675'dir.
Edirne Nüfusunun % 49,2 sinin yaşı 35 yaşından küçüktür. Türkiye Nüfusunun yarısı 28,5 yaşından küçüktür.
Edirne'de ikamet eden erkeklerin % 51,6 sı; kadınların ise % 46,8 sinin yaşı 35 yaş altındadır Edirne yaşayan erkeklerin % 48,4 ü, kadınların ise % 53,2 si 35 ve daha yukarı yaştadır.
Edirne nüfusunun % 71,9'u, Türkiye Nüfusunun ise % 66,9'u 15 ile 64 yaşları arasındadır.
Edirne'de 15-64 yaş grubunda bulunan çalışma çağındaki nüfus, Edirne nüfusun %71,9' unu oluşturmaktadır. Edirne nüfusunun % 17,4'ü, 0-14 yaşları arasında, % 10.7 ise 65 ve daha yukarı yaştadır. Ülkemiz nüfusunun ise % 26,3'ü 0-14 yaş grubunda, % 6,8'i ise 65 ve daha yukarı yaş grubunda bulunmaktadır.
Kilometrekareye Edirne genelinde 65, Türkiye'de ise 93 kişi düşmektedir.
Nüfus yoğunluğu olarak ifade edilen “bir kilometrekareye düşen kişi sayısı” Edirne genelinde 65 kişi kişidir. Edirne merkezde nüfus yoğunluğu 185 kişidir. Türkiye genelinde nüfus yoğunluğu 93 kişi olup, Bu sayı illerde 12 ile 2.444 kişi arasında değişmektedir. İstanbul 2.444 kişi ile nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu il olup, nüfus yoğunluğunun en az olduğu il ise 12 kişi ile Tunceli'dir. Yüzölçümü büyüklüğüne göre ilk sırada yer alan Konya'da nüfus yoğunluğu 51, yüzölçümü en küçük olan Yalova'da ise nüfus yoğunluğu 233'tür.
Örf ve adetleri: Edirne tarih boyunca Avrupa ve Asya arasında göç, akın, istila ve sefer yolu üzerinde olduğu için, çeşitli kültürler bu bölgede hakim olmuştur. 1361’de Osmanlı Türklerinin fethiyle, Türk-İslam kültürü hızla yerleşmiş ve diğer kültürler unutulmuş, sadece bazı harabe ve tarihi kalıntıları kalmıştır. Edirne’de Türk-İslam gelenekleri hakimdir.
Kıyafet: Mahalli kıyafet gittikçe kaybolmakta, sadece düğün, bayram ve folklor gösterilerinde kullanılmaktadır.Yine de köylerde şalvar ve yelve gibi elbiselerin giyilmesi yaygındır.
Yemekleri: Mahalli yemekleri tarhana, badem ezmesi, ciğer sarması, mamzana ve akıtma (mayalı, ince), mantı ve katmer, bakla tavası, çerkes tavuğu, nemse böreği, gözleme’dir. Ayrıca Tava ciğer ve köftesi de meşhurdur..
Türküleri: Göçlere, bozgunlara, yağma ve istilalara maruz kalan mahalli halkın türküleri acı, yanık ve hasretleri aksettirir.Oyunları: Trakya bölgesinin oyunlarıdır. Erkekler kendi aralarında davul ve zurna ile, kızlar kendi aralarında darbuka ile oynarlar. Başlıcaları kasap oyunu, Debreli Hasan, mendil, alaybeyi ve karşılamadır. Oyunlar sona doğru çok hareketlenir.
El sanatları: Ahşap işçiliği, oyma, kakma, boya bezekli çalışmalar çok ilerlemiş ve bu tür eserlere “Edirne-kari” denmiştir.Trabzan ayakları, tavan işlemeleri, sini-sofra altları, dolaplar, çekmeceler sanatkarane şekilde yapılır.Süpürge darısından yapılan süpürgecilik yaygındır. Edirne’nin peyniri, süpürgesi, kokulu ve renkli sabunu, badem ezmesi ve devaimisk ismindeki macun şeklinde helvası meşhurdur.
Kırkpınar güreşleri: 14. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Edirne’nin Kırkpınar mevkiinde güreş şenlikleri düzenlenir. Süleyman Paşanın Rumeli’yi fetihleri sırasında (1346-1358) Anadolu’dan Rumeli’ye geçen Türk askerleri bu bölgede mola verirken 40 er birbiriyle güreşe başladılar. Bu 40 er birbirini yenemedi ve güreşteyken öldüler. Seneler sonra arkadaşları seferden (akınlardan) dönünce arkadaşlarının kabrini ziyaret ettiklerinde soğuk, gür bir pınarın aktığını görürler. “Kırklar pınarı” zamanla “Kırkpınar” olur.Rumeli’yi fetheden kırk şehidi yad etmek için tertiplenen “Kırkpınar Güreşleri” zamanla an’ane haline gelir.
Yiğitlerin harman olduğu er meydanı Kırkpınar’daki güreşlerde baş pehlivan olarak Aliço, Koca Yusuf, Hergeleci İbrahim,Adalı Halil ve Kurtdereli Mehmet yetişmişlerdir.Avrupa ve Amerika’da bütün rakiplerini yenen Adalı Halil’in kabri Kasımpaşa Camii yanındadır.Her sene güreşçiler, güreşe başlamadan kabrini ziyaret ederler.Adalı Halil, Kırkpınar’da tam 18 sene başpehlivan olmuştur.
Eğitim: Edirne 1362’den bu yana ilim ve kültür merkezi olmuştur. Okur-yazar oranı %95’tir. Okulsuz köy yoktur. Bazı köylerde ortaokul vardır.İlde 88 ana okulu, 318 ilkokul, 91 ortaokul, 12 lise ve 17 mesleki ve teknik okul bulunur. Tıp Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Meslek Yüksek Okulu, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, Keşan Meslek Yüksek Okulu, Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Trakya Üniversitesine bağlı kuruluşlardır.
Yetişen meşhurlar: Edirne, tarihi, kültürel bir merkez olarak pek çok büyük meşhurun yetiştiği bir beldemizdir. On altıncı yüzyıl seyhülislamlarından, büyük alim Kemal Paşazade Ahmet Şemseddin Efendi, 1775’te şeyhülislam olan Topkapılızade Mehmet Emin Efendi, Sezai Hasan Dede, 15. asrın ilk yarısının büyük şairi İvaz Paşazade Atayi, meşhur tezkire yazarı Şehi, Şakayik mütercimi Mecdi, İbret-Nümay-i Devlet yazarı Hicri, 17. asrın büyük şairi Cevri; 18. asır tarihçilerinden Örfi Edirne’de doğan, yetişen ve şöhretleri asrını aşan ilim ve sanat adamlarından sadece birkaçıdır.
|